Techdent Net

Publikacje

Wykonanie koron i mostów ze stopów metali nieszlachetnych do napalania ceramiki.
Jacek Oksinski - Techdent
Po wielu latach badan, firma BEGO wypuścila na światowy rynek Wiron 99 - metal do napalania ceramiki. Wiron stal sie odtąd symbolem nowej technologii i bardzo szybko zyskal światową akceptacje. świetne wlaściwości tego materialu staly sie glówną przyczyną jego sukcesu. Okazal sie on niezawodny. Przewodnictwo termiczne Wironu jest bardzo male i zabezpiecza miazge zeba filarowego przed wrazliwością na zmiane temperatury. Sklad i czystośc elementów stopu sprawiają, ze jest on odporny na korozje i biologicznie kompatybilny.

Cechy charakterystyczne stopu Wiron 99:

 

Kolor
srebrny
Gestośc
8,2 g/cm3
Przedzial topnienia
1310-1250 oC
Temperatura odlewania
1420 oC
Wspólczynnik rozszerzalności 20-600 oC
14.0 x10 -6
Granica wydluzenia
330 N/mm2
Plastycznośc
25%
Twardośc Vickersa (HV10)
180 po odlaniu
180 po wypaleniu

Zawartośc stopu Wiron 99 w %:

nikiel
65
chrom
22,5
molibden
9,5
krzem
1
niob
1
zelazo
0,5
cez
0,5
wegiel
max 0,02

 

Modelowanie


Aby metal po wykonczeniu mial grubośc 0,3 mm, czapeczka nie powinna byc ciensza niz 0,4 mm.(rys.1) Czapeczki koron mogą byc latwo wytwarzane przy pomocy systemu Adapta (rys.2), po wytloczeniu czapki z Adapty folie dystansową (cienką) obcinamy okolo 3mm ponad szyjką a czapeczke wlaściwą o okolo 1mm. Czapeczka dystansowa musi byc krótsza niz czapka wlaściwa korony, folie dystansową (cienką) nalezy usunąc przed zatapianiem azeby utworzyc miejsce dla cementu. Po odizolowaniu zebów materialem Isocera, koniec korony uzupelniamy woskiem przyszyjkowym. Rysunek 3,4. pokazuje prawidlowe wymodelowanie zeba. Ksztalt wymodelowanej czapeczki powinien odzwierciedlac pomniejszony ksztalt zeba, Brakujące fragmenty kikuta nalezy uzupelnic metalem, a nie ceramiką. Na tym poziomie lepiej jest nadbudowac ostroznie czapką woskiem.

Kanaly odlewnicze



Dla pojedynczych koron i mostów belka o średnicy 5 mm powinna byc przymocowana pomiedzy kanalem odlewniczym (średnica 4 mm, nawet dla pojedynczych koron) a kanalem dolotowym (średnica 2,5mm) do odlewanego obiektu. Kazdy koniec belki powinien wystawac okolo 2 mm poza odlewane obiekty, kanal dolotowy ma dlugośc 2,5mm czyli tyle co jego przekrój natomiast kanal odlewowy powinien byc na tyle dlugi aby korony byly umiejscowione poza centrum ciepla, blisko ścianki formy odlewniczej i mogly pierwsze stygnąc (rys. 5). Zapewnia to takze, ze odlewany obiekt stygnie od konca korony w kierunku powierzchni zujących do kanalu odlewniczego. Jeśli te warunki są spelnione, belka dziala jak zbiorniczek zaopatrujący przesla w wystarczającą ilośc materialu i w ten sposób zapobiega powstawaniu rozrzedzen podczas stygniecia Rysunek 6 pokazuje prawidlowe usytuowanie kanalów odlewniczych. W przypadku wiekszych mostów, z wiecej niz 8 punktami, belka ma postac podkowy i podzielona jest na obszar zebów przednich i bocznych Zapobiega to powstawaniu znieksztalcen podczas stygniecia (rys 7).


Zatapianie



Spryskac wymodelowany obiekt, umieszczony na podstawce z lejem Aurofilmem i ostroznie wysuszyc. Wlozyc pasek bibuly (2 warstwy) do pierścienia odlewniczego i zwilzyc go wodą, zalozyc pierścien na podstawke. Do zatapiania uzywany jest fosfatowy, bezgrafitowy material Bellavest T. Bellavest T rozrabiamy z plynem BegoSol w stezeniu 90-100 %; mieszamy plyn i proszek recznie szpatulką przez 10 do 15 sekund, a nastepnie przez 60 sekund w mieszalniku prózniowym Motova SL.
Bellavest T jest bardzo plynny i dlugo pozostaje plastyczny. Latwo mozna otrzymac dzieki niemu gladkie powierzchnie (rys.8).


Wygrzewanie formy odlewniczej

Po odczekaniu 30 minut (aby masa stwardniala) wlozyc pierścien do zimnego pieca. Podgrzac do temperatury 250 oC ze średnią predkością 5 st/min. Utrzymywac te temperature przez 30 do 60 minut. Nastepnie nagrzewac do temperatury odlewania z predkością 7 st/min i utrzymywac ją przez 30-60 minut. Temperatura odlewania wynosi 950 do 1000 oC.
Ilośc stopu jest wyliczana poprzez pomnozenie wagi modelu woskowego razem z kanalami odlewniczymi przez gestośc stopu, co odpowiada w przyblizeniu 1g wosku na 10g Wironu 99.


Topienie i odlewanie

Uzywamy zawsze tygli ceramicznych. Kazdy tygiel powinien byc uzywany tylko do jednego stopu i nalezy go oznaczyc, aby zapobiec ewentualnej pomylce. Jeśli topienie przebiega lagodnie, stozki, które pozostaly po wcześniejszych odlewach, mogą byc zmieszane z nowym materialem w stosunku 1:1.


Wazne: Stozki odlewnicze wypiaskowac do czysta. Umieszczamy lej i kostki w podgrzanym tyglu kastomatu, przy ustawieniu na stopy chromowo- kobaltowe szybko topimy. Gdy lej i kostki w tyglu zleją sie w calośc, a masa ta bedzie jasna i znikną cienie kostek, nalezy uruchomic wirówke. Stopiony metal na skutek sily odśrodkowej zostanie wlany do formy.


Schladzanie formy

Chlodzimy formy w temperaturze pokojowej, nigdy poprzez zanurzenie w wodzie!


Wybijanie i piaskowanie

Delikatnie wybijamy odlew z pierścienia metalowego i piaskujemy materialem Korox 250 (tlenek glinu - średnia wielkośc ziarenek 250 µm).(rys. 9)


Obróbka metalu

Odcinamy lej odlewniczy. Do obrabiania uzywamy frezów i kamieni. Po oszlifowaniu, wypiaskowac licowane powierzchnie w piaskarce piórowej materialem Korox 110-250 pod ciśnieniem 4 barów. Nalezy pamietac, aby piaskarki piórowe nie byly uzywane do piaskowania mas odlewowych. Mikroskopijnie drobny pylek mas oslaniających moze utworzyc powloke, która przeszkodzi w dobrym wiązaniu ceramiki. W takich piaskarkach material piaskujący musi byc bardzo czesto wymieniany, poniewaz jego ziarenka wraz z uplywem czasu stają sie coraz mniejsze i nie otrzymamy odpowiedniej powierzchni metalu. Przed polozeniem pierwszej warstwy opakera musimy dokladnie wyczyścic obrobiony i wypiaskowany odlew. Nadaje sie do tego doskonale wytwornica pary. W zadnym wypadku nie nalezy stosowac sprezonego powietrza, poniewaz w strumieniu powietrza mogą przedostac sie cząstki oleju.


Wiron 99 nie wymaga oxydacji.

Obróbka metalu po napaleniu porcelany: wypiaskowac wewnetrzne powierzchnie koron w piaskarce piórowej materialem Korox 50 (tlenek glinu o średniej wielkości ziarenek 50 µm). Zewnetrzne powierzchnie koron i mostów mogą byc wypiaskowane przy pomocy materialu Perlblast. Nastepnie, wypolerowac gumkami oraz szczoteczkami z pastą polerską. Po polerowaniu wyczyścic policowaną prace za pomocą wytwornicy pary. Nie uzywac do tego myjki ultradzwiekowej.