GalwanotechnikaElectroformingEwa Oksińska, Jacek OksińskiHasła indeksowe: galwanoforming, korona, korona teleskopowa. Key words: electroforming, crown, telescopic crown.
Dopiero modyfikacja techniki galwanicznej (zastąpienie wysoko trujących cyjanicznych kąpieli nietrujących siarczanami) pozwoliła uzyskać czyste (99,99 %) złoto o niezwykle korzystnych właściwościach dla techniki dentystycznej. W procesie galwanizacji wytrąca się tylko złoto o czystości 99,99 %. Jest to monometal, a nie stop, przez co uzyskuje się gwarancję maksymalnego zahamowania procesów korozyjnych w środowisku jamy ustnej. Za wywołanie korozji odpowiedzialne są głównie jony metali nieszlachetnych z powłoki tlenkowej ich powierzchni. Organizm może tolerować (bezobjawowo) te jony lub odpowiedzieć alergicznie (intoksykacja, alergia). W codziennej praktyce dominują lokalne objawy np.,. przebarwienia dziąsła. Przyczyną tego jest infiltracja jonów do otaczających tkanek miękkich. W przypadku konstrukcji z czystego złota niebezpieczeństwo patologicznych reakcji i korozji jest wyraźnie zredukowane. Zanotowano jedynie pojedyncze przypadki pacjentów reagujących alergicznie na czyste złoto.
Przy koronach galwanicznych występuje efekt pozytywnego wpływu brzegu korony na dziąsło. Często przy stopach pod porcelanę występują problemy z przebarwieniami w obszarze brzegu korony, gdzie cofa się dziąsło. Powodem tego są wpływy mechaniczne (niewłaściwe ukształtowanie brzegu korony) oraz lokalne intoksykacje z powierzchni tlenkowej stopu pod porcelanę . Brzegi koron ze złota galwanicznego nie oksydują, przez co nie oddają szkodliwych jonów do tkanek miękkich, a sposób ich wykonania gwarantuje optymalne przylegania w okolicy przyszyjkowej oszlifowanego zęba. Dzięki temu dziąsło przylega prawidłowo do brzegu korony i nie ulega przebarwieniu. Pozwala to na wykonanie niezwykle estetycznych i idealnie dopasowanych uzupełnień protetycznych. Do wykonania koron z czystego złota niezbędne jest urządzenie do galwanizacji np. Helioform firmy C.Hafner. Składa się ono z wanny galwanicznej wypełnionej elektrolitem zawierającym cząstki złota, pokrywy oraz sterownika z mikroprocesorem. Pokrywa zawiera 3 trzymadełka, na których umieszcza się specjalnie przygotowane, powielone modele. Techniczny przebieg galwanizacji odbywa się przez elektrolityczny rozkład elektrolitu i siarczanu złota, gdzie słupek roboczy przewodzący prąd podłączony jest jako katoda. Ujemnie naładowane atomy złota odkładają się na katodzie (modelu słupka). Grubość powierzchni powstałej w ten sposób zależna jest od czasu trwania procesu i może wynosić od 150 do 800µm.
Technik dentystyczny wykonuje z podstawowego modelu pojedynczy gipsowy słupek. Koryguje ewentualne podcienie i porowatości oraz powiela go w silikonie. Otrzymaną formę wypełnia specjalną żywicą, a po jej stwardnieniu nawierca otwór poniżej granicy preparacji i osadza w nim miedzianą elektrodę. Następnie pokrywa srebrnym lakierem całą powierzchnię preparacyjną i łączy dodatkową kroplą lakieru z miedzianą elektrodą. Po wyschnięciu tak przygotowane słupki umieszcza się w urządzeniu. Po skończonym procesie galwanizacji usuwa się z koron plastikowy słupek, a resztki srebrnego lakieru wytrawia się w kwasie azotowym. Nadmiary na brzegach koron usuwa się delikatnie i dopasowuje na podstawowy model. Jeżeli na podbudowie ze złota galwanicznego zamierzamy napalić porcelanę, jego powierzchnię należy dokładnie wypiaskować, oczyścić strumieniem pary wodnej oraz nałożyć warstwę bondu umożliwiającego połączenie czystego złota z warstwami ceramiki. Zastosowanie galwanoformingu: - uzupełnienia inlay-onlay
Uzupełnień galwanicznych nie wolno cementować tymczasowo, gdyż ostateczna stabilizacja osiągana jest dopiero po stwardnieniu cementu, a prowizoryczne cementy nie gwarantują tej stabilizacji. Przeciwwskazaniem do wykonania koron galwanicznych u pacjenta jest bruksizm i zgryz głęboki.
Korony teleskopowe znajdują zastosowanie jako elementy utrzymujące protezy overdenture, szczególnie u pacjentów z chorobami przyzębia, protez częściowych o podparciu ozębnowym lub ozębnowo-śluzówkowym oraz tzw. „mostów ruchomych”. System koron galwanicznych składa się z 3 elementów. Element pierwotny to korona wykonana ze stopu o wysokiej zawartości złota, tytanu, stopu metali nieszlachetnych lub ceramiki (np. Procera). Po odlaniu korona jest dokładnie frezowana w celu ukształtowania odpowiednich powierzchni nośnych i polerowana. Element wtórny to czapka galwaniczna o mniejszej grubości (150 – 200 µm). W celu idealnego dopasowania powstaje ona przez bezpośrednie galwanizowanie elementu pierwotnego (bez powielania). Między koroną pierwotną i wtórną powstaje szczelina 5µm, w której znajduje się ślina, zapewniając przyleganie adhezyjne. Retencja uzupełnienia protetycznego wynika z siły tarcia, która wytwarza się w sposób ciągły w czasie zdejmowania i nakładania protezy. Dzięki idealnemu dopasowaniu obu elementów podwójne korony galwaniczne funkcjonują bez zastrzeżeń, gdyż część wtórna ślizga się po ślinie.
Struktury galwaniczne stabilizowane są przez sklejenie ich z trzecim elementem konstrukcji np. szkieletem lub zdejmowanym mostem. Takie postępowanie umożliwia połączenie ze sobą dużych konstrukcji bez naprężeń. Klejenie części wtórnych ze strukturami trzecimi przebiega na modelu lub w ustach pacjenta (stosując klej Nimetic-Cem firmy Espa lub Resinomer firmy Bisco). Klejenie w ustach pacjenta ma tę przewagę, że gwarantuje wykonanie tej czynności bez żadnych napięć, ale wymaga wcześniejszego ostatecznego zacementowania koron pierwotnych. Konstrukcja trzecia pokrywana jest kompozytem lub akrylem, gdyż napalenie ceramiki z powodu naprężeń jest niewskazane.
Powodzenie w technice podwójnych koron, a szczególnie możliwość wykonania bez naprężeniowych dużych konstrukcji dały podstawy do zastosowania galwanicznych struktur w suprakonstrukcjach implantów. Uzupełnieniom przykręconym lub cementowanym galwaniczne korony oferują liczne zalety, jak dokładne pasowanie, galwanizację tulei itd. Możliwe jest użycie prefabrykowanych, jak i indywidualnych frezowanych nadbudów. Prawie wszystkie systemy implantologiczne nadają się do wykorzystania tej techniki. Zdejmowane konstrukcje dają się łatwo czyścić, a komfort noszenia jest porównywalny ze stałymi rozwiązaniami.
Opis przypadków:
Pacjentka I.P., l.37, zgłosiła się do leczenia protetycznego, niezadowolona z wyglądu prawego górnego siekacza. Badaniem klinicznym stwierdzono ciemne przebarwienie szkliwa i obecność rozległych, niekosmetycznych wypełnień klasy IV. Na podstawie obrazu radiologicznego stwierdzono nieprawidłowe leczenie endodontyczne. Przeprowadzono rewizję tego leczenia, a następnie wykonano wkład koronowo-korzeniowy ze stopu złota. Wykonano wycisk przygotowanego filaru. Następnie przystąpiono do wykonania korony protetycznej metodą galwanoformingu. W celu uzyskania zadowalającego efektu kosmetycznego przeprowadzano kontrolę koloru napalanej porcelany obserwując pozostałe zęby pacjentki, dzięki jej obecności w laboratorium podczas wykonywania tego etapu pracy. Na trzeciej wizycie osadzono gotowe uzupełnienie stosując Harvard Cement.
Pacjentka N.N., l 48, zgłosiła się do leczenia protetycznego, niezadowolona z wyglądu mostu 11,21,-,23. Podczas wywiadu pacjentka przyznała, że ma podatność na uczulenia na metal. Podczas badania stwierdzono odczyn alergiczny kieszonek dziąsłowych. Po przygotowaniu pola protetycznego pobrano wycisk i zlecono wykonanie korony na ząb 11 i mostu 21,-,23. w technice galwanicznej. Na kolejnej wizycie osadzono gotowe uzupełnienie.
Pacjent J.K., l.54, zgłosił się do gabinetu celem wykonania uzupełnienia protetycznego. Istniejące uzupełnienie nie spełniało oczekiwań estetycznych pacjenta. Podczas badania stwierdzono znaczne obnażenie szyjek zębów na skutek nieprawidłowej higieny oraz błędnego projektu poprzedniego uzupełnienia. Po przygotowaniu pola protetycznego pobrano wyciski i zlecono wykonanie mostu 15,-,-12,11,21,22,-,-,25 w technice galwanicznej. Na kolejnej wizycie osadzono gotowe uzupełnienie. Piśmiennictwo: |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
